Skąd się wzięły litery?

W ostatnim czasie mieliśmy przyjemność gościć dwie grupy dzieci, które zdecydowały się zgłębić tajemnicę pochodzenia liter i spędzić pracowite przedpołudnie w naszej bibliotece. A byli to uczniowie Szkoły Podstawowej w Żurawicy (28 maja) oraz Szkoły Podstawowej w Ostrowie (4 czerwca).

W trakcie warsztatów mali odkrywcy odbyli podroż przez wieki, którą rozpoczęli od czasów prehistorycznych, by poznać pierwszy sposób pisemnej komunikacji – pismo obrazkowe. Odbyli również wirtualny spacer po jaskini Lascaux (w południowo-zachodniej części Francji), w której w 1940 r. odkryto rysunki i malowidła wykonane na ścianach w okresie paleolitu. Następnie uczniowie mieli okazję poczuć się jak ludzie pierwotni i sporządzić własne rysunki złowionej zwierzyny, które później ozdobiły wnętrze Działu dla Dzieci i Młodzieży.

Machina czasu pomknęła dalej i zatrzymała się 4000 lat p.n.e. nad Eufratem i Tygrysem, gdzieś w Mezopotamii, gdzie Sumerowie wymyślili pismo klinowe. Zamiast kartek używali oni glinianych tabliczek, na których odciskali znaki za pomocą zaostrzonej twardej trzciny lub drewnianego rylca, dlatego miały one kształt klinów lub gwoździ z trójkątną główką i wydłużoną kreską. Po zapoznaniu się ze znakami pisma klinowego uczniowie mogli się przekonać, jak się pisze po tabliczkach rylcem, z tym że glinę zastąpiono plasteliną, a za rylec posłużyły wyostrzone patyczki.

Podróżując w czasie, uczniowie odwiedzili jeszcze starożytny Egipt i tym samym zbliżyli się do rozwikłania tajemnicy pochodzenia liter. Pełni podziwu dla wspaniałej cywilizacji zatrzymali się tu na dłużej. Niektórzy odważyli się zamienić na chwilę w faraona, inni byli ciekawi, jak przebiegał proces mumifikacji, wszyscy natomiast zainteresowali się pismem hieroglificznym. Prawdziwym wyzwaniem dla nich było napisanie własnego imienia za pomocą znaków, których starożytni Egipcjanie używali na co dzień.

Następnie po krótkim przystanku w starożytnym Rzymie i Grecji, gdzie poznaliśmy dalsze etapy ewolucji liter oraz pierwsze formy książek, przenieśliśmy się do średniowiecza. Tutaj zachwycił nas warsztat pracy mnichów, którzy z wielką starannością pracowali nad manuskryptami w swoich skryptoriach. Zafascynował nas proces powstawania pergaminu, czyli średniowiecznego materiału piśmienniczego.

Za wspólnie spędzony czas serdecznie dziękujemy i mamy nadzieję, że udało nam się przekonać Was, że poznawanie dziejów pisma może być fascynującą i inspirującą przygodą, która niesie wiele niespodzianek i ciekawostek.

Zajęcia poprowadziła Małgorzata Tomków z PBP.

 

 

Data publikacji: 13-06-2024 13:27

Na skróty