Promocja wydawnictwa „Rocznik Przemyski. Literatura i Język” 2024 oraz wykład „Wędrówka po Helladzie. Fenomen teatru i dramatu antycznej Grecji”

21 lutego 2025 r. w Przemyskiej Bibliotece Publicznej odbyła się promocja „Rocznika Przemyskiego. Literatura i Język” 2024, t. 60, z. 2 (28), którego wydawcą jest Towarzystwo Przyjaciół Nauk im. Kazimierza Marii Osińskiego w Przemyślu, współorganizator spotkania. Uczestników powitał dyrektor instytucji, dr Maciej Waltoś, z kolei wiceprezes TPN, prof. dr hab. Tomasz Pudłocki, zaprezentował zawartość zeszytu. Podkreślił przy tym, że publikacja została poświęcona prof. Romanowi Mazurkiewiczowi, wybitnemu historykowi literatury polskiej, dla uczczenia jego 70. urodzin oraz 45-lecia pracy naukowej i dydaktycznej. W znacznym stopniu koncentruje się ona na tematyce maryjnej, szczególnie bliskiej Jubilatowi.

Głównym punktem wydarzenia był wykład multimedialny dotyczący teatrów starożytnej Grecji, wygłoszony przez jedną z autorek tomu, dr Małgorzatę Wilgucką. Prelegentka przypomniała, że teatr grecki, zarówno w formie tragedii, jak i komedii, wywodzi się z obrzędów Dionizji – poświęconych Dionizosowi, bogu wina, wolności i ekstazy.

Początkowo miejsce, w którym wystawiano sztuki, składało się z widowni zlokalizowanej na naturalnym wzniesieniu oraz orchestry przeznaczonej dla chóru. Z biegiem czasu pojawiały się kolejne elementy, takie jak skene, będąca zapleczem dla aktorów.

Greckie teatry słynęły z doskonałej akustyki, której osiągnięcie możliwe było zarówno dzięki obliczeniom pitagorejczyków, jak i konstrukcji masek teatralnych. Teatr cieszył się ogromną popularnością, a przedstawienia odbywały się zwykle cztery razy w roku. Wciąż toczy się dyskusja, czy kobiety mogły oglądać spektakle, wiadomo natomiast, że role żeńskie odgrywali mężczyźni. Widzowie często spędzali cały dzień w teatrze, jedząc, pijąc i czasem w ten sposób demonstrując swoje znużenie sztuką.

Wiele zachowanych teatrów znajduje się w pobliżu morza, niektóre są zlokalizowane w centrach miast, inne odkryto nawet pod ziemią lub między budynkami. Jednym z najlepiej zachowanych jest teatr w Epidauros, zbudowany około 330 r. p.n.e., który ma wyjątkową akustykę. Dr Wilgucka omówiła również inne teatry, takie jak te w Mykenach, Koryncie, Taorminie, Efezie, Syrakuzach, Segeście czy Priene. Dodała, że choć rzadko, to także dziś na deskach teatrów ateńskich odbywają się przedstawienia.

Interesujący wykład przeniósł zebranych do antycznej, skąpanej w słońcu Grecji, będąc znakomitym wprowadzeniem do promocji zeszytu „Rocznika Przemyskiego”. Warto dodać, że publikacja dostępna jest nie tylko w wersji drukowanej, ale także online.

Tekst i zdjęcia: M. Maziarz