„Dziady i dybuki” - historyczny esej o dziejach rodziny lekturą Dyskusyjnego Klubu Książki

27 maja 2025 r. odbyło się kolejne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki dla dorosłych, podczas którego rozmawiano o książce Jarosława Kurskiego „Dziady i dybuki”.

Autor jest znanym dziennikarzem, wieloletnim zastępcą redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”, spod jego pióra wyszły m. in. eseje  o Raymondzie Aronie „Pokój z widokiem na historię” oraz biografia „Kurier wolności. Jan Nowak-Jeziorański”. W 2022 roku ukazał  się historyczny esej o dziejach rodziny pt. „Dziady i dybuki. Opowieść dygresyjna”, za którą autor otrzymał m.in. Nagrodę Specjalną „Polityki”.

Tytuł książki, nawiązujący do tradycji ludowej Mickiewiczowskiego dramatu oraz do wierzeń i folkloru żydowskiego, znakomicie oddaje jej treść. Jarosław Kurski przeprowadzając wnikliwe rodzinne śledztwo konstruował przez lata dzieje swojej rodziny, odkrywał skrywane skrzętnie tajemnice m.in. o żydowskim pochodzeniu. Książka powstała wbrew ostrzeżeniom babci i mamy (Anny Kurskiej, ważnej postaci gdańskiego środowiska, która „serce pozostawiła na Ukrainie”).

Z kolejnych rozdziałów książki wyłaniają się poszczególni antenaci, znajdujemy tu szczegółowe rekonstrukcje osobowości i próby zrozumienia mechanizmów, które przodków formowały i wpływały na życiowe wybory. Lektura przedstawia pejzaż przemieszanych etnicznie postaci z dziewiętnastego i dwudziestego wieku, które musiały odnaleźć się w kataklizmach wojennego bezprawia.

Jarosław Kurski przystępnym językiem, bez patosu i z dystansem zmierza się z przeszłością, bez jednoznaczności osądów ponawia wiele pytań, m.in. o istotę narodu, potrzebę wybaczenia, prawo do prywatności…

„Dziady i dybuki” to wycinek dużego świata, który warto poznać.

K. Bednarz-Soja (moderator DKK)